Kas yapmak için günde ne kadar protein gerekir
Kısaca: vücut ağırlığı kilogramı başına günde yaklaşık 1,6 g protein, emin olmak için 2,2 g’a kadar. Aşağıda bu sayıların nereden geldiğini, proteini öğünlere nasıl yayacağını ve sihir olmadan nereden alacağını anlatıyorum.
Ne kadar protein gerekir
Bu soruya verilen en büyük cevap Morton ve ark.’ın (2018) metaanalizi: 49 çalışma, insanlar ağırlık kaldırıp farklı miktarlarda protein yedi. Proteinden gelen kas kazanımı günde vücut ağırlığı kilogramı başına yaklaşık 1,6 g’a kadar arttı, sonra düzlüğe çıktı. Güven aralığının üst sınırı yaklaşık 2,2 g civarındaydı: güvenlik payı istersen ona yakın hedef al.
Uluslararası Spor Beslenmesi Derneği’nin (ISSN, Jäger ve ark., 2017) pozisyon bildirisi, antrenman yapanlar için benzer bir aralık veriyor: günde kg başına 1,4–2,0 g. Sayılar uyuşuyor: kas yapmak için 1,6 g çalışma hedefi, 2,2 g ise tavan — bunun üstünde ödediğin şey büyüme olmaz, yemek olur.
Kendi kilona göre hesapla
Vücut ağırlığını 1,6 ve 2,2 ile çarp — günlük aralığın şu:
- 60 kg (132 lb) — 96–132 g.
- 70 kg (154 lb) — 112–154 g.
- 80 kg (176 lb) — 128–176 g.
- 90 kg (198 lb) — 144–198 g.
- 100 kg (220 lb) — 160–220 g.
Vücutta fazla yağ çoksa, şu anki ağırlık yerine hedef aldığın ağırlığı kullan: yağın proteine ihtiyacı yok ve tam vücut ağırlığından çıkan sayı fazla yüksek olur. Daha hızlısı — protein hesaplayıcısı: günü öğünlere de böler.
Öğünlere nasıl bölünür
Günlük toplam, programdan daha önemlidir; ama proteini eşit dağıtmak uygundur ve en az o kadar iyi işe yarar. ISSN pozisyon bildirisi her 3–4 saatte bir, öğün başına 20–40 g protein öneriyor. Kas yapan 80 kg’lık bir sporcu için bu, 32–44 g’lık dört öğün ya da 26–35 g’lık beş öğün demek.
Yatmadan önce yavaş sinen bir protein porsiyonu ekleyebilirsin — lor peyniri ya da kazein: ISSN 30–40 g öneriyor. Bu zorunlu değil, günün açığını kapatmanın kullanışlı bir yolu.
Dört öğün yerine iki büyük öğün de bir felaket değil. Tek bir dengesiz haftada kasların erimez; önemli olan, günlük toplamın günden güne tutmasıdır.
Proteini nereden almalı
Protein sıradan bir yiyecek. Yaklaşık olarak 100 g yiyecekte bu kadar var — kesin rakam etikette:
- Tavuk göğsü, hindi, dana, balık — çiğ halde yaklaşık 20–25 g.
- Lor peyniri — yaklaşık 11–12 g, süzme yoğurt — yaklaşık 10 g.
- Bir yumurta — her biri yaklaşık 6 g.
- Konserve ton balığı — yaklaşık 23–25 g.
- Mercimek, fasulye, nohut — pişmiş halde yaklaşık 7–9 g; tofu — 8–15 g.
Bitkisel protein de sayılır; sadece biraz daha fazla gerekir ve ideal olarak birkaç kaynaktan alınmalı. Yiyeceklerle olmuyorsa protein tozu yardımcı olur — bu konuda whey protein rehberinde daha fazlası var.
Ne zaman daha fazlası gerekir
Kalori açığında. Yaktığından az kalori alırsan vücut enerjiyi kaslardan da almaya daha istekli olur ve protein onları korumana yardım eder. Helms ve ark. (2014) açıkta yağsız kütle kg’ı başına 2,3–3,1 g öneriyor — tipik bir sporcu için toplam vücut ağırlığı üzerinden bu, yaklaşık kg başına 1,8–2,7 g. Ne kadar kuru olursan ve açık ne kadar derinse, üst sınıra o kadar yakın ol.
Uzun bir aradan sonra dönenler ya da kırkından sonra antrenmana başlayanlar için de fazla protein zarar vermez: günü kg başına 2 g’a yakın tut ve öğün atlama. Kesimin bütün olarak nasıl işlediği kas kaybetmeden kesim rehberinde.
Protein tozu şart mı?
Hayır. Protein tozu aynı yiyecek, sadece kutuda: süt proteini, kurutulmuş ve paketlenmiş. Kaslar 30 g proteinin shaker’dan mı yoksa tavuk göğsünden mi geldiğini umursamaz.
Morton metaanalizinde protein takviyesi, kendi başına bir büyüme tetikleyicisi gibi davranmadı; rasyonunda yeterince olmayanlara yardımcı oldu. Yiyecekle zaten kg başına 1,6 g’a ulaşıyorsan kutunun eklediği bir şey yok. Ulaşamıyorsan, açığı kapatmanın en hızlı yolu bir shaker.
Çok protein güvenli mi?
Antrenman yapan sağlıklı insanlarda bu miktarların zarar gösterdiği araştırmalarda çıkmadı — ISSN pozisyon bildirisinin sonucu bu. "Protein böbreği mahveder" mitinin kaynağı ise böbrekleri zaten hasta olanlara verilen tavsiyeler.
Hesap makinesine değil, önce doktora danışması gerekenler şunlar: böbrek ya da karaciğer hastalığı, hamilelik ve emzirme, doktorun yazdığı bir diyet. Ben bir koçum, doktor değilim: bu sayılar sağlıklı yetişkinler için.
Yeterli aldığını nasıl anlarsın
Tabağa değil, günlüğe bak. Temel hareketlerdeki ağırlıklar ve tekrarlar haftadan haftaya artıyorsa, kas kazanım döneminde vücut ağırlığın yavaşça yükseliyorsa, yeterince yiyorsun. Normal uyuyup düzenli antrenman yaptığın halde bir ay gücün aynı kalıyorsa, önce kaloriye ve proteine, sonra programa bak.
Antrenmanlarını ve vücut ağırlığını senin yerine ben kaydediyorum — botta ve uygulamada bir ağırlık günlüğü var, her antrenmandan sonra da her harekette ilerlemeni hesaplıyorum. Kas yapmak için program nasıl kurulur, kas kazanım programı rehberinde.
Yemek takibi yapmıyorum — ben barın üstündeki ağırlıkları ve vücut ağırlığını takip ederim. Antrenmanlarını kaydet ve haftada bir tartıl: günlük, büyümek için yeterince yiyip yemediğini gösterir.
Telegram’ı mı tercih ediyorsun? Botu aç — günlük aynı.
Sonra oku
Araştırmalar
- Morton et al. (2018). A systematic review, meta-analysis and meta-regression of the effect of protein supplementation on resistance training-induced gains in muscle mass and strength. Br J Sports Med
- Jäger et al. (2017). International Society of Sports Nutrition position stand: protein and exercise. J Int Soc Sports Nutr
- Helms, Aragon, Fitschen (2014). Evidence-based recommendations for natural bodybuilding contest preparation: nutrition and supplementation. J Int Soc Sports Nutr