Antrenman sıklığı: haftada kaç kez
Bir kası haftada kaç kez çalıştırmalısın sorusu, salonda en çok araştırılan sorulardan biri. Cevap tartışmalardan daha basit: önemli olan haftalık hacim, sıklık ise bu hacmi rahatça tamamlamanın bir yolu.
Sıklık kasla ilgilidir
Sıklık, bir kasın haftada kaç kez yük aldığıdır, salona kaç kez gittiğin değil. Beş günlük bro split göğsü haftada bir kez çalıştırır; üç günlük tüm vücut programı ise üç kez. Bunun gerçek programlarda nasıl göründüğünü full body ve split karşılaştırmasında hesapladım.
Hareketin sıklığı da var: haftada iki kez bench press yapmak, göğüs o günlerde farklı hacim alsa bile iki beceri antrenmanıdır.
Kas büyümesi hakkında araştırmalar
Schoenfeld, Ogborn ve Krieger’in (2016) erken dönem metaanalizi, bir kası haftada iki kez çalıştırmanın bir kez çalıştırmaktan fazla büyüme verdiğini buldu. Ama bu çalışmaların çoğunda hacim eşitlenmemişti: sık çalışan aynı zamanda daha fazla set yapıyordu.
Hacim eşit tutulan çalışmalar karşılaştırılınca tablo değişti: Grgic ve ark.’ın (2019) derlemesinde sıklık, kas büyümesini tek başına pek etkilemedi. Šarić ve ark.’ın (2019) çalışmasında antrenman görmüş erkekler altı hafta boyunca aynı hacmi haftada üç ya da altı antrenmanda yaptı ve benzer kazanç sağladı. Pelland ve ark.’ın geniş analizi de aynısını gösterdi: eşit hacimde sıklık kas için neredeyse hiçbir şeyi değiştirmiyor.
Güç için ise
Güç için sıklık daha önemli. Grgic ve ark.’ın 2018 metaanalizinde daha sık antrenman daha fazla güç verdi, ama büyük ölçüde haftada daha fazla set yapıldığı için; eşit hacimde fark küçüldü. Pelland analizinde sıklık kası değil, gücü daha çok etkiledi.
Mantık basit: güç de bir beceridir ve beceri tekrarla gelişir. Bu yüzden güç programları ana hareketleri haftada iki-üç kez koyar, örneğin 5×5 ve 3 gün tüm vücut gibi.
O zaman neden daha sık
Çünkü kaliteli hacmi kolay toplamak için. Bir antrenmanda göğse yirmi set, son on seti yorgun bir kasla ve daha az ağırlıkla yapmak demek. İki antrenmanda on’ar set, yirmi iyi set demek. Pratik kural: bir kas haftada 8–10 setten fazla alıyorsa, en az iki antrenmana böl.
Ayrıca: haftada iki-üç antrenmanda birini kaçırmak, bir kası iki hafta çalışmadan bırakmaz. Toplamda kaç set gerektiği haftada set sayısı rehberinde anlatılıyor.
Program nasıl seçilir
- Haftada 2–3 gün — tüm vücut: her kas iki-üç kez.
- 4 gün — üst ve alt, ikişer kez: her kas iki kez.
- 5–6 gün — push/pull/legs ya da üst/alt + PPL: iki kez; bro split bir kez, ama çok setle.
Haftanın günlere göre dağılımı ve kas başına setlerle her seçenek split’lerde var. Aylarca sürdürebileceğin programı seç: eşit hacimde bu, sıklıktan daha önemli.
Kendini nasıl kontrol et
Son bir aya ait günlüğe bak: her grubu haftada gerçekte kaç kez çalıştırdın — plana göre değil, gerçekte. Plan "iki kez" diyorsa ama on günde bir çıkıyorsa, sıklığın sandığın gibi değil.
Yaptığın şeylere göre her grup için haftalık setleri sayıyorum ve bunları ana ekranda gösteriyorum. Planını kasa göre önceden hacim hesaplayıcısıyla dağıtabilirsin; sıklığın kısa tanımı ise sözlükte.
Örnek: bir hafta, iki sıklık
Haftada on iki göğüs seti iki şekilde yapılabilir. Haftada bir kez: göğüs gününde bench press 4, eğimli dumbbell press 4, fly 4. Ya da iki kez: pazartesi bench press 3 ve fly 3, perşembe eğimli dumbbell press 3 ve dips 3. Araştırmalara göre kas hemen hemen aynı büyür.
Ama ikinci versiyonda her set daha taze olur ve bench press’i iki kez çalışırsın — güç için artı. Birincisi "göğüs günü"nü seven ve antrenman nadiren kaçıranlara uygun. Bu düzenin hazır programlarda nasıl göründüğü, full body ve split karşılaştırmasındaki sıklık satırlarında var.
Sık sorulan sorular
Bir kası her gün çalıştırabilir miyim? Her seferinde hacim küçükse, evet: haftada altı antrenmanlı çalışmalar eşit hacimde aynı sonucu gösterdi. Ama genelde bunun bir anlamı yok — toparlanmak ve planlamak zorlaşıyor.
Bir kas antrenmanlar arasında ne kadar dinlenmeli? Genelde o kasa ağır bir antrenmandan sonra bir-iki gün yeter — ağırlıkların geri gelip gelmediğine bak. Bu yüzden tüm vücut programı gün aşırı yapılır, üst/alt ise iki gün üst üste farklı bölümleri çalıştırır.
Karın ve baldır daha sık çalıştırılabilir mi? Evet, bir seferdeki hacimleri küçük ve birçok kişi bunları haftada üç-dört kez çalıştırır. Yeter ki ana çalışmanın önüne geçmesin.
Antrenmanlarını kaydet — haftada her kası gerçekten kaç kez çalıştırdığını göstereceğim.
Telegram’ı mı tercih ediyorsun? Botu aç — günlük aynı.
Sonra oku
Araştırmalar
- Schoenfeld, Ogborn, Krieger (2016). Effects of resistance training frequency on measures of muscle hypertrophy. Sports Med
- Grgic, Schoenfeld, Latella (2019). Resistance training frequency and skeletal muscle hypertrophy: a review of available evidence. J Sci Med Sport
- Šarić et al. (2019). Resistance training frequencies of 3 and 6 times per week produce similar muscular adaptations in resistance-trained men. J Strength Cond Res
- Grgic et al. (2018). Effect of resistance training frequency on gains in muscular strength: a systematic review and meta-analysis. Sports Med
- Pelland et al. The Resistance Training Dose Response: meta-regressions on weekly volume and frequency. Sports Med